قهوه، خواب‌آلودگی و چرت

وقتی خواب کمی داشته‌اید و یا مجبور بوده‌اید که صبح زودتر از موعد همیشگی از خواب برخیزید و یا اگر فعالیت خسته کننده‌ای همچون نرمش و ورزش نسبتاً سنگین در صبح داشته‌اید و در طول روز احساس خواب آلودگی همراه شما هست چه باید کرد؟ آیا راهکاری وجود دارد که بتوانیم از شر چنین حالت ملال‌آوری رهایی یابیم؟

در اداره، در اتوبوس، در مترو، در اسنپ و حتی هنگام میل کردن غذا انرژی‌ شما به طور جدی افت می‌کند و میل شدیدی به خوابیدن خواهید داشت و در این حالت می‌گوییم که شما بدهی سنگین خواب دارید و یکی از راه‌های تسویه این بدهی، خوابیدن است اما در طی روز برای اغلب انسان‌ها این شرایط مهیا نیست. این احساس خواب آلودگی و بدهی خواب در فصل بهار و تابستان خیلی بیشتر می‌شود و بسیاری نمی‌دانند که چگونه باید بر آن غلبه کنند؟

و این سوال همواره هست که آیا باید بیشتر بخوابیم یا باید خواب باکیفیت‌تری داشته باشیم یا از محرکی برای کنترل احساس خواب بهره ببریم؟

بسیاری از خود می‌پرسند که آیا امکانی وجود دارد تا با کمک آن بتوانند بر این خواب‌آلودگی غلبه کنند؟

در واقع پاسخ کارشناسان در این حوزه مثبت است و در ادامه نکاتی برای شما گردآوری شده است که بتواند راه‌گشای شما در این مسیر باشد:

  • برای شارژ مجدد باطری قوای بدنی خود، بیشتر از بیست دقیقه نخوابید. یک چرت کوتاه می‌تواند خیلی موثر باشد و شما باید قبل از آن که بدن وارد خواب عمیق شود، هوشیار شوید. ⁣
  • فرآیند خواب در پنج چرخه‌ رخ می‌دهد.⁣ در چرخه‌های اولیه، بدن از حالت بیداری به حالت خواب سبک انتقال پیدا می‌کند ⁣اگر مدت خواب طولانی گردد، وارد مرحله‌ی بعدی می‌شوید و متاسفانه باید بگویم که بعد از بیدار شدن احساس ضعف و بی‌حالی خواهید داشت.⁣ شما قادر خواهید بود با بیست دقیقه چرت نیم‌روزی، تقریبا پنج دقیقه در مرحله دوم خواب قرار بگیرید.⁣
  • ⁣تاثیر کافئین به مدت هشت تا ده ساعت بر روی بدن باقی می ماند. ⁣⁣بنابراین اگر بتوانید یک فنجان قهوه‌ی سالم و با کافئین متوسط به بالا بین ساعت ۱۵ تا ۱۶ بنوشید قطعاً‌ می‌توانید تا پاسی از شب حس سرزنده بودن و قدرت بیدار ماندن را لمس کنید. ⁣⁣البته این موضوع همواره به ساعت خواب شما بستگی خواهد داشت، اما بیشتر افراد نباید دیرتر از ساعت دو بعد از ظهر قهوه بنوشند چون ممکن است ریتم خواب شبانه را که برای بدن مفید است برهم بزند و همچنین مصرف بیش از حد قهوه نیز می‌تواند شما را عصبی و نگران نماید.⁣

پس تا به اینجا می‌توان گفت که قهوه و خواب سبک نیم‌روزی می‌توانند در افزایش راندمان بدن مفید باشند اما آیا می‌توان هر دوی این عوامل را برای رشد تصاعدی راندمان به کار بست؟

  • اگر بلافاصله بعد از نوشیدن قهوه به مدت بیست دقیقه خواب سبک (چرت) داشته باشید، در هنگام برخواستن از خواب تاثیر جادویی و اعجاب بر‌انگیز هر دو را حس خواهید کرد. این خواب کوتاه می‌تواند به سرعت رساندن کافئین به مغز کمک کند.
  • اگر بعد از نوشیدن قهوه خوابتان نمی‌آمد یا امکان دراز کشیدن را در محل کار ندارید، توصیه می‌شود که بر روی صندلی بنشینید، آرام نفس بکشید و به هیچ‌ چیزی فکر نکنید تا تاثیر قهوه را به حداکثر برسانید و در اصطلاح عامیانه ریلکس(Relax) کنید.
  • قهوه نوشیدن آدابی دارد که توصیه می‌کنم برای پرت شدن حواس و فراموش کردن قدرت خواب‌آلودگی از این آداب تبعیت کنید و با عشق شرایطی را مهیا کنید که از آسیاب کردن دانه، عصاره‌گیری و فرآوری نهایی قهوه‌ی خود لذت ببرید. یاد بگیریم که به جای مصرف‌کننده‌ی صرف، خالق یک اثر یا مسیری باشیم که قرار است از آن لذت‌جویی کنیم. آشپزی به جای خوردن غذا به تنهایی می‌تواند یک ماجراجویی جدید باشد. انگلیسی‌ها در زمینه نوشیدنی چای و قهوه آداب مثال‌زدنی و ویژه‌ای دارند که توصیه می‌کنم در این باب جستجوهایی در اینترنت بنمایید تا لحظات زیباتری را بسازید.
  • قهوه‌هایی با کافئین بالا را به عنوان انتخاب اول خود لحاظ ننمایید. به شما توصیه می‌شود که بدنتان را به قهوه‌های کم کافئین‌تر عادت دهید تا سلامتی کبد و کلیه شما حفظ شود. همیشه افراط و تفریط در مصرف هر ماده‌ای مضر بوده و هست. قهوه بسیار پرخاصیت و با طرفدار است اما باید بپذیریم که مصرف بی‌رویه‌ی آن و محصولات بی‌کیفیت و فاقد دانش فنی در مراحل تولید می‌توانند مخرب باشند.

قهوه‌ی روزانه(Daily) روپل یک پیشنهاد منحصر‌به‌فرد برای آنچه در این مقاله آمده است محسوب می‌شود چراکه سلامتی بیشتری را در کنار راندمان بالا برای شما به ارمغان می‌آورد.

روپل، قصه‌ی هر روز شما

قهوه یا چای؟ کدام‌یک مفیدتر است

مطالعات نشان داده که هم قهوه و هم چای دارای فواید و فاکتورهای سلامتی  هستند به شرط این‌که قهوه و چای خود را با شیرین کننده‌های مصنوعی همانند: قند، شکر، شکلات، سیروپ‌ها(شهد) و کرم مصرف نفرمایید که باعث افزایش قند خون گردد.

در جدول زیر خواص چای سیاه و قهوه را با هم مقایسه کرده‌ایم تا بتوانید نوشیدنی دلخواه خود را به‌سادگی بیابید:

چای سیاه 

عنوان مقایسه

قهوه

چای دیرتر آماده می‌شود

سرعت آماده سازی

قهوه سریعتر آماده می‌شود

برگ

شیوه تهیه از کدام بخش گیاه

دانه

چای سیاه، سبز، سفید، قرمز، زرد، چای الانگ، چای گیاهی(دم نوش)

روشهای دم‌آوری

اسپرسو، ترک، دمی و

قهوه‌ی بدون کافئین، فرانسه، بصورت فوری

۱۴ الی ۷۰ میلی گرم

میزان کافئین در یک فنجان

   ۹۵ الی ۲۰۰ میلی گرم

کاهش ۶۲% در جذب آهن

درصد کاهش جذب آهن

کاهش ۳۵% در جذب آهن غذا

کاهش سن حافظه، جلوگیری از سکته مغزی

کاهش ابتلا به بیماری‌ها

دیابت نوع ۲، پارکینسون، برخی سرطان‌ها(پوست،پروستات،

رحم)،جلوگیری از سکته مغزی،مانع بیماری کبد چرب

مناسب برای پوست و کمک به آبرسانی به بدن

آبرسانی به بدن

مصرف زیاد و نامنظم (بیش از ۴ فنجان در روز) سبب افزایش ادرار و کاهش آب بدن می‌شود

چربی‌سوزی و کاهش وزن(چای سبز)، ایجاد حس سرحالی کوتاه مدت

سایر تاثیرات مفید

چربی سوزی و کاهش وزن، افزایش تمرکز و هوشیاری، افزایش روحیه و حس شادی، افزایش انرژی جهت ورزش

در نهایت قهوه یا چای کدام بهتر است؟

پاسخ این سوال به بدن و سلیقه‌ی غذایی شما بستگی دارد، اگر به کافئین حساسیت نداشته باشید و از سوزش معده و سر دل رنج نمی‌برید هر دو برای شما مفید خواهند بود. چای و قهوه هر دو در فرهنگ غنی ایرانی از سالیان متمادی بوده و هرکدام حامیان جدی خود را دارند.

قصه‌ی هر روز شما چیست؟

بایدها و نبایدهای استفاده از قهوه

اگر قهوه در ردیف علاقمندی‌های همیشگی شماست توصیه می‌کنیم این مقاله را مطالعه کنید:

  • در صورتی‌که با نوشیدن قهوه خواب شما نامنظم و دچار اضطراب می‌شوید  استفاده از قهوه‌ی بدون کافئین (Decaf) یک راهکار موثر و تایید شده است.

جهت اطلاع قهوه‌ی بدون کافئین (Decaf) از طریق شستن دانه‌های قهوه با حلال‌ها قبل از برشته‌کاری به دست می آید. شستن دانه در حلال‌ها باعث از بین رفتن ۹۷% از کافئین موجود در قهوه می‌شود. نکته باور نکردنی در این بین برابری ارزش غذایی قهوه‌ی بدون کافئین با قهوه‌ی دارای کافئین است.

  • نوشیدن قهوه برای افرادی که فشار خون بالا، ناراحتی معده، سوزش سر دل و یا سابقه‌ی سکته‌ی قلبی دارند، توصیه نمی‌شود. به طور کل رعایت میزان استاندارد مصرف هر نوع مواد خوراکی برای سلامتی دارای اهمیت مضاعف است و قهوه نیز از این قاعده مستثنی نخواهد بود.
  • مصرف بیش از حد و به‌ویژه نامنظم قهوه، موجب افزایش ادرار و کاهش آب بدن می‌شود. مطابق تحقیقات جدید در صورتی‌که قهوه را به‌صورت منظم مثلا روزی دو فنجان (یک فنجان صبح و یک فنجان عصر) مصرف کنید، بعد از چهار روز کافئین بدن تنظیم شده و مانع از کم آبی و دفع اضافی آب بدن می‌شود.
  • تا حد امکان قهوه خود را تلخ بنوشید و از ترکیب کردن آن با شیرین کننده‌های مصنوعی(شربت، سیروپ، خامه، شکر، شکلات و … ) که باعث افزایش قند خون می‌شوند، پرهیز کنید.
  • توصیه می‌شود قهوه خود را همراه با شیر و بدون شکر برای تقویت کلسیم و به همراه دارچین که سرشار از آنتی اکسیدان است استفاده کنید.
  • برای داشتن خواب آرام و مناسب حداقل۶ ساعت قبل از خواب از خوردن قهوه پرهیز کنید حتی اگر فکر می‌کنید قهوه‌ تاثیر چندانی بر روی خواب شما نخواهد داشت بازهم این مطلب رعایت کنید.
  • در بسیاری از منابع توصیه شده است که اگر قهوه می‌نوشید حتما جهت حفظ سلامتی دندان‌هایتان به صورت مرتب مسواک بزنید.
  • قهوه‌ می‌تواند اعتیادآور و موجب وابستگی انسان شود. این خاصیت در چای و بسیاری از نوشیدنی‌های انرژی‌زا نیز وجود دارد چراکه بدن انسان به سبب وجود کافئین در این مواد وابسته شده و کمبود آن‌ می‌تواند باعث پریشان احوالی، خستگی و بی‌حوصلگی شود، بنابراین به نحوی قهوه بنوشید که از آن لذت ببرید.